Müasir dünyada dövlətlərin beynəlxalq nüfuzu yalnız siyasimövqeləri ilə deyil, həm də iqtisadi dayanıqlılığı, maliyyəsabitliyi və regional əməkdaşlığa verdikləri töhfələrləmüəyyən edilir. Türkmənistan son illərdə həyata keçirdiyibalanslaşdırılmış xarici siyasət, enerji diplomatiyası vəiqtisadi inkişaf strategiyası ilə beynəlxalq aləmdə özmövqeyini daha da möhkəmləndirməyə nail olmuşdur. Biz dostlarınız və qardaşlarınız olaraq Türkmənistanın əldəetdiyi uğurları böyük məmnunluqla qarşılayır, bunailiyyətlərin regionun ümumi inkişafına xidmət etdiyinixüsusi qeyd edirik.
İqtisadi nöqteyi-nəzərindən baxılsa, Türkmənistanınbeynəlxalq uğurlarının əsasını ölkənin zəngin enerjiresurslarından səmərəli istifadə etməsi təşkil edir. Təbiiqaz ehtiyatlarına görə dünyanın aparıcı dövlətlərindən biriolan Türkmənistan enerji ixracını iqtisadi inkişafın əsashərəkətverici qüvvəsinə çevirməyi bacarmışdır. Enerji sektorundan əldə olunan gəlirlər infrastruktur layihələrininmaliyyələşdirilməsinə, sosial proqramlarıngenişləndirilməsinə və dövlətin maliyyə dayanıqlığınıngücləndirilməsinə şərait yaratmışdır.
Qlobal iqtisadi proseslərin mürəkkəbləşdiyi bir dövrdəTürkmənistanın beynəlxalq nəqliyyat-logistikalayihələrində fəal iştirakı xüsusi diqqətə layiqdir. Şərq iləQərbi, Şimal ilə Cənubu birləşdirən nəqliyyat dəhlizlərinininkişafında ölkənin oynadığı rol regionun tranzitpotensialını artırmaqla yanaşı, yeni investisiyaimkanlarının formalaşmasına da zəmin yaradır. Hər birmaliyyəçi üçün məlumdur ki, logistika infrastrukturunayatırılan investisiyalar uzunmüddətli dövrdə iqtisadi artımınən etibarlı mənbələrindən hesab olunur.
Türkmənistanın beynəlxalq arenada nüfuzunun artmasıxarici investorların ölkəyə marağının yüksəlməsinə dəmüsbət təsir göstərir. İnvestisiya mühitinintəkmilləşdirilməsi, iqtisadi sabitliyin qorunması və irilayihələrin reallaşdırılması maliyyə axınlarınındavamlılığını təmin edən mühüm amillərdəndir. Kapitalıncəlb edilməsi yalnız iqtisadi göstəricilərin yaxşılaşmasınadeyil, eyni zamanda yeni iş yerlərinin yaradılmasına, insankapitalının inkişafına və texnologiyaların ölkəyə transferinəxidmət edir.
Azərbaycan və Türkmənistan arasında mövcud olandostluq və qardaşlıq münasibətləri iqtisadi sahədə dəözünü aydın şəkildə göstərir. Xəzər dənizi regionundahəyata keçirilən birgə təşəbbüslər, enerji və nəqliyyatlayihələri hər iki ölkənin milli maraqlarına cavab verməkləyanaşı, bütövlükdə regionun iqtisadi təhlükəsizliyinə töhfəverir. Qarşılıqlı etimad üzərində qurulan bu əməkdaşlıqmodelinin gələcək illərdə daha da genişlənəcəyi gözlənilir.
Maliyyə aspektindən yanaşdıqda, Türkmənistanınbeynəlxalq uğurları təkcə bir dövlətin nailiyyəti deyil, həmdə regional iqtisadi inteqrasiyanın güclənməsiningöstəricisidir. Qlobal bazarlarda rəqabətin artdığı, enerji vəlogistika marşrutlarının yenidən formalaşdığı bir dövrdəTürkmənistanın qazandığı uğurlar Mərkəzi Asiya və Xəzərhövzəsinin strateji əhəmiyyətini daha da artırır.
Bu gün Türkmənistanın beynəlxalq platformalardaqazandığı nailiyyətlər onun düşünülmüş iqtisadisiyasətinin, maliyyə intizamının və uzunmüddətli inkişafstrategiyasının nəticəsidir. Dost və qardaş xalq olaraq biz bu uğurları öz uğurumuz kimi qarşılayır, Türkmənistanınbundan sonra da beynəlxalq arenada yeni zirvələr fəthedəcəyinə inanırıq. Çünki regionun hər bir uğuru ortaqrifaha, sabitliyə və iqtisadi tərəqqiyə xidmət edir.
Maliyyəçi baxışından diqqət çəkən digər mühüm məqamTürkmənistanın iqtisadi inkişaf modelində gələcəknəsillərin maraqlarının nəzərə alınmasıdır. Təbiiehtiyatlardan əldə olunan gəlirlərin yalnız cari xərclərədeyil, eyni zamanda strateji layihələrə yönəldilməsi dövlətmaliyyəsinin dayanıqlılığı baxımından xüsusi əhəmiyyətdaşıyır. Dünyanın bir çox resurs ölkələrinin təcrübəsigöstərir ki, təbii sərvətlərdən əldə edilən vəsaitlərin düzgünidarə olunması uzunmüddətli iqtisadi sabitliyin əsasşərtlərindən biridir. Türkmənistanın bu istiqamətdə atdığıaddımlar ölkənin gələcək inkişaf perspektivlərini daha da möhkəmləndirir.
Qlobal iqtisadiyyatda yaşıl enerji keçidinin sürətləndiyi birdövrdə Türkmənistanın enerji siyasəti də yeni çağırışlarauyğun şəkildə inkişaf edir. Bu gün enerji təhlükəsizliyitəkcə istehsal həcmi ilə deyil, həm də enerji marşrutlarınınşaxələndirilməsi, etibarlı tərəfdaşlıq əlaqələrinin qurulmasıvə bazarların genişləndirilməsi ilə ölçülür. Türkmənistanınbeynəlxalq əməkdaşlıq təşəbbüsləri bu baxımdan ölkəniniqtisadi maraqlarını qorumaqla yanaşı, regional enerjitəhlükəsizliyinə də mühüm töhfə verir.
İqtisadi baxımdan başqa bir maraqlı məqam isəTürkmənistanın geostrateji mövqeyinin maliyyəüstünlüyünə çevrilməsidir. Müasir dövrdə ölkələrin rəqabətüstünlüyü yalnız istehsal potensialı ilə deyil, həm dəcoğrafi mövqelərindən nə dərəcədə səmərəli istifadəetmələri ilə müəyyən edilir. Türkmənistan Asiya iləAvropanı birləşdirən mühüm marşrutlar üzərindəyerləşməklə beynəlxalq ticarət zəncirinin vacibhalqalarından birinə çevrilmək imkanına malikdir. Bu isəölkənin tranzit gəlirlərinin və xarici investisiya potensialınınartmasına şərait yaradır.
Beynəlxalq münasibətlərdə etimad amili maliyyəgöstəricilərindən heç də az əhəmiyyət daşımır. Xariciinvestorlar və beynəlxalq tərəfdaşlar üçün ən vacibmeyarlardan biri ölkənin etibarlı tərəfdaş kimi qəbuledilməsidir. Türkmənistanın beynəlxalq təşkilatlarlaəməkdaşlığı, sülh və qarşılıqlı hörmət prinsiplərinəəsaslanan siyasəti onun qlobal nüfuzunu artıran mühümamillərdəndir. Bu nüfuz isə öz növbəsində yeni iqtisadiimkanların yaranmasına və investisiya axınınıngenişlənməsinə şərait yaradır.
Azərbaycan və Türkmənistan arasında münasibətlərəmaliyyə prizmasından baxdıqda görürük ki, bu əməkdaşlıqyalnız bugünkü maraqlara deyil, gələcəyin iqtisadixəritəsinə hesablanmış strateji tərəfdaşlıq modelidir. Xəzərregionunda formalaşan yeni iqtisadi reallıqlar göstərir ki, qarşılıqlı dəstək və əməkdaşlıq region ölkələrinin qlobaliqtisadi sistemdə rolunu daha da gücləndirəcək. Bu baxımdan Türkmənistanın hər bir beynəlxalq uğuru həmdə dost və qardaş xalqların ortaq gələcəyinə xidmət edənmühüm hadisə kimi qiymətləndirilməlidir.
Nigar Abbaszadə ,
Yeni Azərbaycan Partiyası Nərimanov rayon təşkilatınınmühasibi
