2026-cı il aprelin 22-də Bakıda baş tutan yüksək səviyyəli görüş Azərbaycan ilə Latviya arasında münasibətlərin inkişafında diqqətçəkən mərhələlərdən biri kimi yadda qaldı. İlham Əliyev ilə Edqars Rinkeviçs arasında keçirilən görüşdən sonra mətbuata verilən birgə bəyanat iki ölkə arasında əməkdaşlığın istiqamətlərini aydın şəkildə ortaya qoydu və gələcək tərəfdaşlığın konturlarını müəyyənləşdirdi.
Bu səfər formal diplomatik münasibətlərdən daha artıq məna daşıyırdı. Çünki həm Azərbaycan, həm də Latviya dəyişən geosiyasi reallıqlar fonunda öz mövqelərini gücləndirmək və yeni tərəfdaşlıqlar qurmaq istiqamətində fəal siyasət yürüdürlər. Prezident İlham Əliyev çıxışında vurğuladı ki, Latviya Azərbaycanın Avropa məkanında etibarlı tərəfdaşlarından biridir və bu münasibətlər qarşılıqlı hörmət, suverenliyə ehtiram və bərabərhüquqlu əməkdaşlıq prinsipləri üzərində qurulub.
Bu yanaşma, əslində, Azərbaycanın xarici siyasətində prioritet hesab etdiyi çoxşaxəli əməkdaşlıq modelinin tərkib hissəsidir. Latviya Prezidenti Edqars Rinkeviçs isə öz çıxışında Azərbaycanın regiondakı rolunu yüksək qiymətləndirərək bildirdi ki, Cənubi Qafqazda sabitliyin və təhlükəsizliyin təmin olunması Avropa üçün də mühüm əhəmiyyət daşıyır. O, Azərbaycanın enerji sahəsində Avropanın etibarlı tərəfdaşı olduğunu xüsusi vurğuladı. Bu məqam təsadüfi deyil.
Son illərdə Avropada enerji təhlükəsizliyi məsələsi daha da aktuallaşıb və bu kontekstdə Azərbaycanın rolu əhəmiyyətli dərəcədə artıb. Latviya kimi Avropa İttifaqına üzv dövlətlər üçün enerji mənbələrinin şaxələndirilməsi həyati əhəmiyyət kəsb edir və Azərbaycan bu istiqamətdə mühüm tərəfdaş kimi çıxış edir. Görüş zamanı diqqət çəkən əsas istiqamətlərdən biri nəqliyyat və logistika sahəsində əməkdaşlıq oldu. Azərbaycan coğrafi mövqeyindən istifadə edərək Avropa ilə Asiya arasında körpü rolunu daha da möhkəmləndirir.
Xüsusilə Orta Dəhliz layihəsi çərçivəsində həyata keçirilən təşəbbüslər regionun tranzit imkanlarını əhəmiyyətli dərəcədə artırıb. Latviya isə Baltik regionunda yerləşən liman infrastrukturu ilə bu marşrutun Avropa hissəsində mühüm rol oynaya bilər. Bu baxımdan, tərəflər logistika sahəsində əməkdaşlığın genişləndirilməsi üçün böyük potensialın mövcud olduğunu qeyd etdilər. İqtisadi sahədə əməkdaşlıq məsələləri də bəyanatda geniş yer aldı. Hazırda iki ölkə arasında ticarət dövriyyəsi arzuolunan səviyyədə olmasa da, tərəflər bu sahədə ciddi potensialın mövcud olduğunu qəbul edirlər. Prezident İlham Əliyev qeyd etdi ki, Azərbaycanın qeyri-neft sektorunun inkişafı xarici investorlar üçün yeni imkanlar yaradır və Latviya şirkətləri bu prosesdə fəal iştirak edə bilərlər. Xüsusilə kənd təsərrüfatı, informasiya texnologiyaları və turizm sahələri əməkdaşlıq üçün perspektivli istiqamətlər kimi qiymətləndirilir.
Edqars Rinkeviçs də Latviya biznes dairələrinin Azərbaycan bazarına maraq göstərdiyini və bu marağın dövlət səviyyəsində dəstəkləndiyini bildirdi. Humanitar sahədə əməkdaşlıq isə münasibətlərin daha dərin və davamlı olmasına xidmət edən vacib amillərdən biridir. Görüşdə təhsil, mədəniyyət və turizm sahələrində əlaqələrin genişləndirilməsinin əhəmiyyəti xüsusi vurğulandı.
Tələbə mübadiləsi proqramlarının artırılması, birgə elmi tədqiqat layihələrinin həyata keçirilməsi və mədəni tədbirlərin təşkili xalqlar arasında qarşılıqlı anlaşmanı möhkəmləndirən əsas vasitələr kimi qeyd olundu. Bəyanatda regional məsələlərə də toxunuldu. Prezident İlham Əliyev Azərbaycanın post-münaqişə dövründə həyata keçirdiyi bərpa və quruculuq işləri barədə məlumat verərək, regionda davamlı sülhün təmin olunmasının əsas prioritetlərdən biri olduğunu bildirdi.
O, beynəlxalq hüququn norma və prinsiplərinə hörmətin vacibliyini xüsusi vurğuladı. Latviya Prezidenti isə ölkəsinin Azərbaycanın suverenliyini və ərazi bütövlüyünü dəstəklədiyini bir daha ifadə etdi ki, bu da iki ölkə arasında siyasi etimadın yüksək səviyyədə olduğunu göstərir. Ümumilikdə, bu səfər və mətbuata verilən bəyanatlar Azərbaycan ilə Latviya arasında münasibətlərin yalnız mövcud səviyyədə saxlanılması deyil, həm də yeni məzmunla zənginləşdirilməsi istiqamətində atılan mühüm addım kimi qiymətləndirilə bilər. Enerji, nəqliyyat, iqtisadiyyat və humanitar sahələrdə əməkdaşlığın genişləndirilməsi hər iki ölkə üçün qarşılıqlı fayda vəd edir.
Edqars Rinkeviçsin Azərbaycana səfəri və İlham Əliyevlə apardığı danışıqlar bir daha göstərdi ki, müasir beynəlxalq münasibətlər sistemində orta ölçülü dövlətlər arasında qarşılıqlı faydaya əsaslanan əməkdaşlıq modeli getdikcə daha böyük əhəmiyyət qazanır. Azərbaycan və Latviya bu modelin uğurlu nümunələrindən biri olmaq yolunda inamla irəliləyirlər.
Məmmədova Nərmin,
Yeni Azərbaycan Partiyası, məsləhətçi
