Dövlətlər arasında münasibətlərin uzunmüddətli inkişafı yalnız siyasi rəhbərliklərin təmasları ilə məhdudlaşmır. Xalqlar arasında qarşılıqlı anlaşma, mədəniyyətlərə maraq və humanitar əlaqələr də beynəlxalq əməkdaşlığın mühüm dayaqlarıdır. Prezident İlham Əliyevin Kamboca Krallığının Baş naziri Hun Manet ilə görüşündə təhsil və turizm sahələrinin müzakirə olunması iki ölkə arasında humanitar təmasların genişləndirilməsi üçün imkanların mövcudluğunu göstərir.
Azərbaycan və Kamboca fərqli tarixi və mədəni ənənələrə malik ölkələrdir. Bu fərqliliklər əməkdaşlıq üçün maneə deyil, əksinə, qarşılıqlı öyrənmə və mədəni təcrübə mübadiləsi baxımından əlavə imkan yarada bilər. Hər iki ölkənin tarixi irsinin, milli mətbəxinin, incəsənətinin və ənənələrinin tanıdılması xalqlar arasında marağı artırmaqla yanaşı, turizm əlaqələrinin inkişafına da müsbət təsir göstərə bilər.
Təhsil sahəsində əlaqələr mədəni dialoqun daha davamlı formalaşmasına kömək edən vasitələrdəndir. Prezident İlham Əliyevin çıxışında sovet dövründə yüzlərlə kambocalı tələbənin Azərbaycanda təhsil almasının xatırladılması iki ölkə arasında əvvəlki humanitar təmasların mövcudluğunu göstərir. Müasir dövrdə tələbə mübadiləsi, universitetlərarası proqramlar və birgə elmi tədbirlər bu əlaqələrin yeni əsaslar üzərində inkişaf etdirilməsinə şərait yarada bilər.
Turizm sahəsində əməkdaşlıq da mədəni dialoqun praktik nəticələrindən biri ola bilər. Turistlərin qarşılıqlı səfərləri insanlara digər ölkənin gündəlik həyatı, mədəniyyəti və tarixi ilə birbaşa tanış olmaq imkanı verir. Bu sahədə əməkdaşlığın genişlənməsi üçün turizm şirkətləri arasında əlaqələr, məlumatlandırma kampaniyaları və əlçatan səyahət imkanları mühüm əhəmiyyət daşıyır. Eyni zamanda, mədəni tədbirlər və sərgilər xalqlar arasında qarşılıqlı marağı gücləndirə bilər.
Beləliklə, Azərbaycan–Kamboca münasibətlərində mədəni və humanitar dialoqun inkişafı siyasi əlaqələrin ictimai əsaslarını möhkəmləndirə bilər. Prezident İlham Əliyevin təhsil və turizm məsələlərinə diqqət yetirməsi əməkdaşlığın müxtəlif sahələrdə paralel inkişafına verilən önəmi əks etdirir. Mədəni əlaqələrin davamlı şəkildə genişləndirilməsi qarşılıqlı anlaşmanı artırmaqla yanaşı, gələcək iqtisadi və institusional əməkdaşlıq üçün də əlverişli mühit yarada bilər.
Lətifə Nəsirova,
YAP Nizami rayon təşkilatının “Keşlə qəsəbəsi, Sabir küçəsi, 61” ərazi partiya təşkilatının sədr müavini
