Dövlətlərarası münasibətlərin gücü yalnız siyasi və iqtisadi razılaşmalarla ölçülmür. Təhsil, insan təhlükəsizliyi, mədəniyyət və sosial inkişaf kimi sahələrdə əməkdaşlıq da münasibətlərin uzunmüddətli xarakter almasına təsir göstərir. Prezident İlham Əliyevin Kamboca Krallığının Baş naziri Hun Manet ilə mətbuata bəyanatında təhsil və mina təhlükəsi kimi mövzulara diqqət yetirməsi Azərbaycanın ikitərəfli münasibətlərdə humanitar məsələləri də gündəmdə saxladığını göstərir.
Humanitar əməkdaşlıq dövlətlərə qarşılıqlı təcrübəni öyrənmək və insan həyatına birbaşa təsir edən problemlərin həlli üçün ortaq yanaşmalar axtarmaq imkanı verir. Azərbaycan ilə Kambocanın tarixi təcrübələri fərqli olsa da, mina təhlükəsi kimi məsələlər üzrə fikir mübadiləsi faydalı ola bilər. Mina və partlamamış sursatlar mülki əhalinin təhlükəsizliyinə, ərazilərin istifadəsinə və iqtisadi bərpaya mənfi təsir göstərdiyindən bu problemin həlli uzunmüddətli diqqət tələb edir.
Təhsil sahəsi humanitar əməkdaşlığın digər mühüm istiqamətidir. Prezident İlham Əliyevin çıxışında sovet dövründə yüzlərlə kambocalı tələbənin Azərbaycanda təhsil almasının xatırladılması iki ölkə arasında mövcud olmuş əlaqələrin tarixi əsaslarını göstərir. Bu təcrübənin müasir dövrdə tələbə mübadiləsi, universitetlərarası əməkdaşlıq və birgə elmi təşəbbüslər vasitəsilə davam etdirilməsi qarşılıqlı anlaşmanın inkişafına kömək edə bilər.
Humanitar gündəliyin mühüm cəhətlərindən biri də dövlətlər arasında münasibətlərin yalnız rəsmi qurumlarla məhdudlaşmamasıdır. Təhsil müəssisələri, mədəniyyət təşkilatları, mütəxəssislər və gənclər arasında əlaqələr ölkələrin bir-birini daha yaxından tanımasına imkan yaradır. Belə təmaslar siyasi dialoqun ictimai əsaslarını gücləndirə, stereotiplərin azalmasına və əməkdaşlıq üçün daha əlverişli mühitin formalaşmasına töhfə verə bilər.
Nəticə etibarilə, Prezident İlham Əliyevin Kamboca ilə münasibətlərdə humanitar məsələlərə diqqət yetirməsi Azərbaycanın xarici siyasətində insan amilinin əhəmiyyətini göstərir. Təhsil əlaqələrinin inkişafı və humanitar təhlükəsizlik məsələləri üzrə əməkdaşlıq ikitərəfli münasibətlərə daha geniş məzmun qazandıra bilər. Bu istiqamətlərdə davamlı fəaliyyət siyasi etimadın möhkəmlənməsinə və Azərbaycan–Kamboca əlaqələrinin uzunmüddətli əsaslar üzərində inkişafına xidmət edər.
Aysel Məmmədova,
YAP Nizami rayon təşkilatının “Cəmşid Naxçıvanski küçəsi, 348a” ərazi partiya təşkilatının sədri
