Qloballaşan dünyada xarici siyasətin səmərəliliyi dövlətlərin coğrafi məsafələri siyasi və iqtisadi maneəyə çevirmədən qarşılıqlı maraqlar əsasında əməkdaşlıq qura bilməsi ilə ölçülür. Prezident İlham Əliyevin Kamboca Krallığının Baş naziri Hun Manet ilə görüşü və mətbuata bəyanatı Azərbaycanın Asiya ölkələri ilə münasibətlərinin inkişafına verilən strateji əhəmiyyəti aydın şəkildə ortaya qoyur. Bu təmaslar Azərbaycanın xarici siyasətində regional müxtəlifliyin qorunması, yeni tərəfdaşlıq imkanlarının yaradılması və siyasi dialoqun iqtisadi məzmunla zənginləşdirilməsi xəttinin davam etdiyini göstərir.
Azərbaycanın beynəlxalq münasibətlər sistemində mövqeyini gücləndirən amillərdən biri müxtəlif çoxtərəfli platformalarda fəal iştirakıdır. Prezident İlham Əliyevin BMT, Qoşulmama Hərəkatı və AQEM çərçivəsində əməkdaşlığı vurğulaması ölkənin beynəlxalq dialoqa verdiyi önəmi əks etdirir. Kamboca ilə bu platformalarda mövcud olan qarşılıqlı dəstək ikitərəfli münasibətlərin daha geniş siyasi zəmin üzərində inkişafına imkan yaradır. Xüsusilə parlamentlərarası əlaqələrin möhkəmləndirilməsi və Azərbaycanın ASEAN Parlamentlərarası Assambleyasında müşahidəçi statusu əldə etməsinə Kambocanın dəstəyi Cənub-Şərqi Asiya istiqamətində yeni institusional imkanların formalaşmasına xidmət edir.
Siyasi münasibətlərin iqtisadi nəticələrlə möhkəmləndirilməsi Prezident İlham Əliyevin bəyanatında mühüm yer tutur. Ticarət dövriyyəsinin mövcud səviyyəsinin aşağı olması tərəflər qarşısında yeni bazarların araşdırılması, ixrac imkanlarının genişləndirilməsi və qarşılıqlı investisiyaların təşviqi vəzifələrini müəyyən edir. Birgə işçi qrupunun yaradılması bu istiqamətdə praktiki addımdır. Biznes forumu isə dövlətlər arasında əldə edilmiş siyasi anlaşmaların özəl sektor tərəfindən real layihələrə çevrilməsi üçün əlverişli platforma rolunu oynaya bilər. Sənaye sahəsində birgə istehsal müəssisələrinin yaradılması, turizm və xidmət sektorunda əməkdaşlıq iqtisadi əlaqələrin şaxələndirilməsinə şərait yaradır.
Müasir iqtisadi inkişafın mühüm şərtlərindən olan rəqəmsallaşma və nəqliyyat bağlantıları da Azərbaycan–Kamboca münasibətlərində perspektivli istiqamətlərdir. Azərbaycanın tranzit imkanları, nəqliyyat infrastrukturu və Avropa ilə Asiya arasında bağlantıların inkişafında oynadığı rol ölkəni beynəlxalq iqtisadi əlaqələr baxımından əhəmiyyətli tərəfdaşa çevirir. Bununla yanaşı, “ASAN xidmət” modelinin təqdim etdiyi idarəetmə təcrübəsi rəqəmsal dövlət xidmətlərinin inkişafı sahəsində əməkdaşlıq üçün imkan yaradır. Təhsil əlaqələrinin bərpası isə gələcək iqtisadi əməkdaşlığın peşəkar kadrlar və daha sıx humanitar təmaslar əsasında inkişafına dəstək verə bilər.
Nəticə etibarilə, Prezident İlham Əliyevin Kamboca ilə münasibətlərə dair açıqlamaları Azərbaycanın xarici siyasətinin praqmatik və çoxşaxəli xarakterini nümayiş etdirir. Bu siyasət ölkənin müxtəlif regionlarda etibarlı tərəfdaş kimi tanınmasına, iqtisadi əməkdaşlıq imkanlarının artırılmasına və beynəlxalq əlaqələrin institusional əsaslarının möhkəmləndirilməsinə yönəlib. Azərbaycanla Kamboca arasında siyasi dialoqun konkret iqtisadi layihələrlə tamamlanması hər iki dövlət üçün qarşılıqlı fayda yarada bilər. Bu baxımdan səfər ikitərəfli münasibətlərin gələcək inkişafı üçün yeni imkanlar açan diplomatik hadisə kimi qiymətləndirilə bilər.
Eyyub Cumayev,
YAP Nizami rayon təşkilatının fəalı
